Wachtlijst kinderdagverblijf en bso: hoe vroeg schrijf je je in?

Je kunt je kind al bij een kinderdagverblijf aanmelden voordat het geboren is, volgens het Klachtenloket Kinderopvang vanaf drie maanden zwangerschap. Hoe lang je daarna wacht, hangt af van waar je woont, hoe oud je kind is en welke dagen je vraagt. Recht op een plek heb je niet, dus begin vroeg en zoek breed.

Hoe lang is de wachtlijst voor een kinderdagverblijf?

Een landelijke wachtlijst bestaat niet. De beste cijfers komen uit het Wachttijdenonderzoek Kinderopvang van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (november 2025). Omdat veel ouders op meerdere lijsten staan, telt het geen wachtlijsten, maar de tijd tussen de startdatum die je wilde en de dag waarop je contract ingaat.

Gemiddeld zat er in 2024 bij het kinderdagverblijf minder dan twee maanden tussen de gewenste startdatum en de plaatsing. Baby's en eenjarigen wachtten het vaakst langer dan drie maanden. Het is wel een steekproef: 18 organisaties met samen 1.140 locaties, plus gastouders van twee grote bureaus. En het telt alleen kinderen die uiteindelijk een plek kregen.

Hoe vroeg schrijf je je in voor de kinderopvang?

Voor een baby: tijdens de zwangerschap, zoals ook BOinK aanraadt, de belangenvereniging van ouders in de kinderopvang. In 2024 schreven ouders hun kind gemiddeld ruim zes maanden voor de start in bij een kinderdagverblijf, bij de bso en de gastouder rond de zes maanden. Zoek je in een grote stad een plek voor een baby, begin dan liever eerder.

Bij hoeveel kinderdagverblijven schrijf je je in?

Je mag je bij meerdere kinderdagverblijven tegelijk inschrijven, en BOinK raadt dat ook aan. Een vast aantal is er niet. Kies locaties die je echt zou nemen, want op een aanbod moet je meestal snel reageren. Denk behalve aan je eigen buurt ook aan de buurt van je werk en de route ertussen.

Op Kribo zoek je vanaf je adres, met de afstand bij elke locatie, of langs je route van huis naar werk, met de omweg erbij. Of er plek is, weet Kribo niet. Dat hoor je bij de opvang zelf.

Zoek kinderdagverblijven en bso's bij jou in de buurt

Heb je een plek, meld je dan af bij de andere wachtlijsten. Daar vraagt het Klachtenloket Kinderopvang om, zodat de lijsten korter worden.

Inschrijfgeld voor de wachtlijst: mag dat?

Ja. Bij veel grote organisaties is inschrijven gratis, maar inschrijfgeld vragen mag. De algemene voorwaarden van de branche (versie 2025) noemen geen maximum, maar de organisatie hoort wel informatie te hebben over haar inschrijfkosten en haar plaatsingsprocedure. Vraag voor je betaalt hoeveel het is, of het per kind of per locatie geldt en of je het terugkrijgt als je de plek niet neemt.

Staat in de voorwaarden dat je het nooit terugkrijgt, dan is dat niet altijd het laatste woord. In 2018 had een moeder bij de inschrijving € 394,90 betaald, een aanbetaling op de eerste maand die volgens de website alleen bij medische redenen terugkwam. Ze annuleerde een half jaar voor de start. De Geschillencommissie Kinderopvang vond dat de opvang de plek in die tijd aan een ander kon geven. De opvang moest terugbetalen, min de € 100 annuleringskosten die de moeder zelf had aangeboden. Het is één uitspraak, geen vaste regel.

Wie krijgt voorrang op de wachtlijst?

Een kinderopvang is niet verplicht je kind te plaatsen, en bepaalt zelf hoe ze met haar wachtlijst omgaat. Dat staat in het plaatsingsbeleid, en dat verschilt per organisatie. Je inschrijfdatum telt mee, maar voorrang krijgen vaak:

Daarnaast moet je kind in de groep passen. Soms is er wel plek voor een peuter maar niet voor een baby, door de leeftijdsopbouw van de groep. Gaat een ander kind voor, dan mag je om uitleg vragen.

Zo vergroot je je kans op een plek

Geen plek? Een gastouder als tussenoplossing

Bij een gastouder wachtten ouders in 2024 minder vaak lang dan bij een kinderdagverblijf. Dat kan een oplossing zijn voor de eerste maanden, of voor langer als het bevalt. Kinderopvangtoeslag krijg je alleen als de gastouder in het Landelijk Register Kinderopvang staat. Wil je later toch naar het kinderdagverblijf, dan zeg je op met een opzegtermijn van hooguit een maand. Je kind moet dan wel opnieuw wennen.

Springen opa, oma of een oppas een tijdje bij, dan krijg je daarover geen toeslag, tenzij ze als gastouder in het register staan.

Kinderdagverblijf of gastouder: de verschillen op een rij

Je krijgt een aanbod: zo reageer je

Komt er een plek vrij, dan moet je meestal binnen een paar dagen beslissen. Hoe lang precies, verschilt per organisatie; bij sommige is een aanbod vijf dagen geldig. Loop voor je tekent na:

Is het contract getekend en heeft je kind een burgerservicenummer, vraag dan de kinderopvangtoeslag aan. Dat moet uiterlijk binnen drie maanden nadat de opvang is begonnen, anders loop je toeslag mis.

Van kinderdagverblijf naar bso: opnieuw inschrijven

Het contract met het kinderdagverblijf loopt meestal tot de vierde verjaardag en stopt dan vanzelf. Een bso-plek krijg je niet automatisch, ook niet bij dezelfde organisatie: je schrijft je kind apart in. Sommige organisaties geven doorstromers voorrang, soms alleen als je je minstens een half jaar voor de vierde verjaardag aanmeldt.

Een bso haalt alleen op bij de scholen waarmee ze werkt. Weet je welke school het wordt, kijk dan eerst welke bso's daar ophalen, en zet een herinnering op een half jaar voor de vierde verjaardag.

Een bso kiezen voor je vierjarige