Kinderdagverblijf of gastouder: verschillen in kosten, toezicht en zekerheid

Een kinderdagverblijf en een gastouder zijn allebei geregistreerde kinderopvang, met recht op kinderopvangtoeslag. Het verschil zit in de schaal: een groep met een team, of één gastouder met hooguit zes kinderen. Daaruit volgt bijna alles, tot wat er gebeurt als de begeleider ziek is.

De dag van je kind: groep of huiskamer

Op een kinderdagverblijf zit je kind in een vaste stamgroep. Per pedagogisch medewerker mogen er drie baby's zijn, vijf kinderen van 1 tot 2 jaar of acht van 2 tot 4 jaar. Elk kind heeft een mentor, en er moet altijd een andere volwassene kunnen meekijken of meeluisteren: het vierogenprincipe. Je kind ziet meer leeftijdsgenootjes en meer volwassenen, al heeft een baby hooguit twee vaste gezichten, of drie in een grote groep.

Bij een gastouder is het kleiner. Er mogen hooguit zes kinderen tot 13 jaar tegelijk zijn, waarvan hooguit vijf onder de 4 jaar, vier onder de 2 jaar en twee onder de 1 jaar. Eigen kinderen van de gastouder tellen mee tot ze 8 zijn. Je kind ziet elke dag hetzelfde gezicht, in een groep met kinderen van verschillende leeftijden. Het vierogenprincipe geldt bij een gastouder niet.

Wie er met je kind werkt: diploma, EHBO en VOG

Een pedagogisch medewerker op een kinderdagverblijf heeft een diploma of certificaten die volgens de cao Kinderopvang kwalificeren, vanaf mbo-niveau 3, en spreekt sinds 1 januari 2025 Nederlands op minimaal niveau 3F. Tijdens de opvang is er altijd een volwassene met kinder-EHBO.

Een gastouder is minimaal 18 jaar en heeft een passende opleiding en een geregistreerd certificaat kinder-EHBO. Wie vanaf 1 juli 2026 begint, heeft een opleiding met een pedagogische module nodig. Mbo-2 Helpende Zorg en Welzijn telt dan alleen met een aanvullende module. Sinds die datum volgt elke gastouder elk jaar zeven uur bijscholing, plus drie uur pedagogische coaching van elk bureau waarbij hij of zij is aangesloten. Er is een pedagogisch werkplan en altijd een achterwacht die binnen vijftien minuten kan komen, ook bij één kind.

Bij allebei heeft iedereen die er werkt een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en staat in het Personenregister Kinderopvang, bij een gastouder ook de volwassen huisgenoten. Justid controleert daarna dagelijks op nieuwe strafbare feiten.

GGD-inspectie en toezicht bij kinderdagverblijf en gastouder

De GGD bezoekt kinderdagverblijven doorgaans elk jaar, meestal onaangekondigd. Waar zorgen zijn, kijkt de toezichthouder intensiever, waar het goed gaat lichter.

Bij gastouders inspecteert de GGD elk gastouderbureau minstens één keer per jaar, en elk jaar de helft van de gastouderlocaties in een gemeente. Het bureau komt vaker: een medewerker van het bureau bezoekt de opvanglocatie minstens twee keer per jaar. Elk jaar brengen bureau en gastouder samen de risico's voor veiligheid en gezondheid in kaart, in een document dat je als ouder mag inzien.

De inspectierapporten staan in het Landelijk Register Kinderopvang. Op Kribo zie je per locatie de GGD-rapporten die er zijn, ook bij gastouders.

Wat kost een gastouder tegenover een kinderdagverblijf?

In het eerste kwartaal van 2026 was de gemiddelde uurprijs € 11,62 in de dagopvang en € 8,74 bij gastouders voor kinderen tot 4 jaar. De toeslag rekent in 2026 met een maximum van € 11,23 voor dagopvang en € 8,49 voor gastouderopvang, en wat erboven zit betaal je zelf. Bij een gastouder komen de kosten van het bureau bij het tarief van de gastouder. Die tellen mee voor de toeslag: staan ze apart op je factuur, tel ze dan op bij de uurprijs die je opgeeft.

Een rekenvoorbeeld voor 2026 met twee dagen opvang per week, tegen de gemiddelde uurprijs. Het kinderdagverblijf rekent dagen van 11 uur, ongeveer 95 uur per maand. De gastouder rekent de 9 uur per dag die je afspreekt, ongeveer 78 uur per maand.

Bruto scheelt het ruim € 400 per maand, na toeslag nog € 34 tot € 104. Dat komt doordat de toeslag bij dagopvang met een hoger maximum rekent. Vergelijk wel per bureau: vooral de bureaukosten lopen sterk uiteen, en voor avonden en weekenden rekenen gastouders volgens BOinK meestal een hoger tarief.

Reken beide uit met jullie inkomen

Als de gastouder ziek is of op vakantie gaat

Op een kinderdagverblijf neemt een collega het over als een medewerker ziek is. Bij een gastouder is er dan vaak geen opvang. Die uren betaal je meestal niet, en je krijgt er ook geen toeslag over. De meeste bureaus beloven in het contract dat ze zich inspannen voor vervanging, maar dat is geen garantie. Regel dus zelf een achtervang, bijvoorbeeld in de familie.

Is je kind zelf ziek of zijn jullie op vakantie, dan betaal je op een kinderdagverblijf door voor je contractdagen, met toeslag. Bij een gastouder is het gebruikelijk dat je alleen de uren betaalt waarop je kind er is, maar dat hangt af van jullie afspraken.

Tijden, dagen en opzeggen

Kinderdagverblijf of gastouder: wat past bij jullie?

Een gastouder past vaak beter als je kind gedijt in een kleine, rustige groep, als jullie op onregelmatige tijden werken, als je per afgenomen uur wilt betalen of als broertjes en zusjes van verschillende leeftijden op één adres terecht moeten. Reken er wel op dat je zelf iets regelt voor de dagen dat de gastouder er niet is.

Een kinderdagverblijf past beter als zekerheid van opvang zwaarder weegt dan flexibiliteit, als je kind van drukte en leeftijdsgenootjes houdt, of als voorschoolse educatie (vve) belangrijk is. Die wordt gegeven in een kindercentrum, zoals een kinderdagverblijf of peuteropvang, en niet bij een gastouder. Ook komt de GGD er vaker.

Twijfel je nog, doe dan de keuzehulp: die kijkt naar jullie plaats, de leeftijd van je kind, de tijden en de sfeer die past. Peuteropvang, bso en oppas staan in het overzicht van alle soorten kinderopvang.

Doe de keuzehulp

Alle soorten kinderopvang naast elkaar