De belangrijkste regels zijn bij veel aanbieders hetzelfde: ze komen uit de wet en uit de algemene voorwaarden (versie 2025) van de brancheorganisaties BK en BMK, die hun leden verplicht gebruiken.
Opzeggen: één maand, op elke dag
Je mag op elke dag van de maand opzeggen, met hooguit een maand opzegtermijn, en voor minder dagen geldt meestal hetzelfde. Een langere termijn is volgens de Geschillencommissie Kinderopvang in beginsel in strijd met de wet, ook bij gastouderopvang. Sloot je het contract op afstand, bijvoorbeeld online, dan mag je het binnen veertien dagen herroepen. Een kdv-contract loopt meestal tot de vierde verjaardag, een bso-contract tot de twaalfde of tot de middelbare school; dat staat in je contract.
Annuleren vóór de start
Annuleer je meer dan een maand voor de startdatum, dan mag de houder alleen de kosten rekenen die hij al echt heeft gemaakt. Annuleer je later, dan betaal je hooguit een maand opvang, en daarover krijg je geen toeslag. Inschrijven voor de wachtlijst is bij veel grote organisaties gratis.
Waar je wel en niet voor betaalt
Ziekte of vakantie van je kind: je betaalt door en houdt toeslag over die uren. Bij een gastouder betaal je meestal alleen de uren dat je kind er is.
Officiële feestdagen, 5 mei inbegrepen: de opvang mag ze rekenen, ook als ze dicht is, en je houdt er toeslag over. Volgens de cao Kinderopvang 2025-2026 hebben medewerkers op 5 mei nu elk jaar betaald vrij in plaats van eens per vijf jaar, maar dicht hoeft de opvang niet.
Studiedagen en eigen sluitingsdagen: daarover krijg je geen toeslag, en volgens het ministerie horen de kosten van studiedagen in het uurtarief. Factureren mag in principe niet, zegt de Brancheorganisatie Kinderopvang, maar volgens de Geschillencommissie wel als het in je contract staat.
Extra dagen: apart gefactureerd, met toeslag tot 230 uur per maand per kind. Geef extra uren binnen vier weken door aan Dienst Toeslagen.
Ruildagen zijn een gunst
Meestal heb je geen recht op ruildagen, tenzij je contract of de algemene voorwaarden het geven. In 2022 vond de Geschillencommissie Kinderopvang het goed dat een organisatie door personeelstekort geen extra dagen meer aanbood, omdat haar voorwaarden ruiltegoed een service noemden. Geeft de opvang je een ruildag omdat ze zelf dichtgaat, bijvoorbeeld op de vrijdag na Hemelvaart, dan moet je die echt kunnen inzetten. Lukt dat niet of heb je geen extra opvang nodig, dan moet ze de dag volgens BOinK vergoeden. Het ruilbeleid verschilt sterk en ruilen kan alleen als er plek is: vraag het op voordat je kiest.
Prijsverhogingen
Een houder mag zijn tarieven aanpassen, maar moet de oudercommissie vooraf schriftelijk om advies vragen en mag daar alleen gemotiveerd van afwijken. Volgens de branchevoorwaarden verandert de prijs hooguit één keer per kalenderjaar en gaat een nieuwe prijs op zijn vroegst 40 dagen na de aankondiging in. Ben je het er niet mee eens, dan kun je opzeggen; tussen 40 dagen vóór en 14 dagen na de ingangsdatum zelfs zonder opzegtermijn. De kostenprognose van de branche voorspelde voor 2026 een kostenstijging van 3,7 tot 5,1%; het maximumuurtarief van de toeslag steeg met 4,84%. Wat je opvang daarboven rekent, betaal je zelf.
De oudercommissie
Elke locatie en elk gastouderbureau moet een oudercommissie hebben, met wettelijk adviesrecht op onder meer de prijs, het pedagogisch beleid, openingstijden, voeding en veiligheid. Een commissie die haar werk doet, kan een tariefverhoging laten onderbouwen. Alleen bij hooguit 50 kinderen (of 50 gastouders bij een bureau) mag het zonder, als het de houder aantoonbaar niet lukt; dan moet hij de ouders op een andere manier betrekken. Overweeg dus mee te doen.
Als het schuurt
Eerst de locatiemanager, dan de interne klachtenregeling die elke houder verplicht heeft. Kom je er niet uit, dan is er het Klachtenloket Kinderopvang (gratis, 0900-1877) voor advies en bemiddeling, en daarna de Geschillencommissie Kinderopvang, waarbij elke houder is aangesloten en die bindend oordeelt. Zorgen over veiligheid meld je bij de GGD.
- BOinK, het contract met de kinderopvang
- Brancheorganisatie Kinderopvang en BMK, Algemene voorwaarden voor Kinderopvang, versie 2025
- BOinK, annuleren en opzeggen
- Klachtenloket Kinderopvang, dagen verminderen
- BOinK, brochure Prijzen in de kinderopvang 2026
- Rijksoverheid, meer duidelijkheid over sluitingen en openingstijden kinderopvang (15 februari 2024)
- Brancheorganisatie Kinderopvang, Q&A cao Kinderopvang 2025-2026
- Brancheorganisatie Kinderopvang, 5 mei vrije dag volgens cao Kinderopvang (23 april 2026)
- Klachtenloket Kinderopvang, thema-analyse kinderopvang en studiedagen
- Dienst Toeslagen, mijn kind gaat meer of minder naar de opvang
- De Geschillencommissie, ruiltegoed is service van ondernemer en geen recht consument (2022)
- Wet kinderopvang, artikelen 1.57b tot en met 1.60 (wetten.overheid.nl)
- Klachtenloket Kinderopvang