Vaste gezichten, het vierogenprincipe en de bkr: de regels die je kind beschermen

De Wet kinderopvang en het Besluit kwaliteit kinderopvang regelen wat je dagelijks merkt: of je baby steeds dezelfde gezichten ziet, of er iemand meekijkt en hoeveel kinderen er in de groep zitten.

1. De beroepskracht-kindratio

In de dagopvang is er één pedagogisch medewerker per drie baby's, per vijf kinderen van 1 tot 2 jaar of per acht van 2 tot 4 jaar, in een stamgroep van hooguit zestien kinderen (twaalf bij alleen baby's). Op de bso is het één per tien kinderen van 4 tot 7 jaar en één per twaalf vanaf 7 jaar, sinds juli 2024 geteld over de hele locatie. Is een locatie minstens tien uur per dag open, dan mag ze drie uur per dag met minder medewerkers werken, maar nooit met minder dan de helft; op de bso alleen op vrije dagen en in vakanties, en op schooldagen hooguit een half uur. Het pedagogisch beleidsplan noemt daarvoor sinds juli 2023 alleen de kaders, geen vaste tijden.

2. Vaste gezichten

Een baby heeft hooguit twee vaste medewerkers, of drie als de groep drie of meer medewerkers nodig heeft; een kind van 1 tot 4 jaar hooguit drie of vier. Op elke dag dat je kind er is, werkt minstens één van hen op de groep. Sinds juli 2023 mag de opvang daar tijdelijk van afwijken als een vast gezicht korter dan vier weken ziek, op vakantie of met verlof is, je kind hooguit drie vaste gezichten heeft en de anderen niet kunnen invallen. In het GGD-rapport valt dit onder "personeel en groepen".

3. Het vierogenprincipe

Op een kinderdagverblijf moet altijd een tweede volwassene kunnen meekijken of meeluisteren: een collega, stagiair of vrijwilliger die in het Personenregister staat. Die regel geldt sinds 2013, na de Amsterdamse zedenzaak van 2010. Hoe een locatie het regelt, met ramen, babyfoons, open ruimtes of het rooster, staat in het veiligheids- en gezondheidsbeleid; de oudercommissie heeft er adviesrecht op. Op de bso en bij gastouders geldt het niet.

4. Screening van iedereen

Iedereen die op een opvanglocatie werkt, woont of er structureel aanwezig is, ook stagiairs, uitzendkrachten, vrijwilligers en volwassen huisgenoten van een gastouder, heeft een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig en staat in het Personenregister Kinderopvang. De Justitiële Informatiedienst (Justid) controleert daarna dagelijks op nieuwe strafbare feiten die niet samengaan met werken met kinderen. Bij een signaal worden GGD, gemeente en houder ingelicht; zonder nieuwe VOG mag die persoon niet meer in de kinderopvang werken of wonen.

5. Veilig slapen en het veiligheidsbeleid

Elke locatie moet een beleid veiligheid en gezondheid hebben: welke grote risico's er spelen, ook op grensoverschrijdend gedrag, en wat ze eraan doet. Voor slapen is er het Protocol Veilig Slapen in de Dagopvang van VeiligheidNL (februari 2026): op de rug, in een slaapzak, nooit onder een dekbed, in principe elk kwartier controle en de eerste weken elke tien minuten. Inbakeren of buikligging gebeurt alleen bij hoge uitzondering, met advies van een arts of het consultatiebureau en jouw schriftelijke toestemming. Het protocol is geen wet: vraag of je opvang het volgt.

Zo zie je het in het GGD-rapport

Een inspectierapport beoordeelt deze onderwerpen per domein, zoals pedagogisch klimaat, personeel en groepen, veiligheid en gezondheid, accommodatie en ouderrecht, maar niet elke inspectie toetst alle eisen. Op Kribo zie je bij een locatie het nieuwste rapport: hoeveel eisen zijn getoetst en wat niet in orde was, met het domein. Eerdere rapporten kun je erbij kiezen; een rapport zonder oordelen per eis krijgt het label "Geen beoordeelde eisen". Eén tekortkoming die snel is hersteld zegt weinig, dezelfde drie jaar op rij veel.

En bij een gastouder

Een gastouder mag hooguit zes kinderen tot 13 jaar tegelijk opvangen, waarvan vijf onder de vier, vier onder de twee en twee baby's; eigen kinderen tellen mee tot 8 jaar. Sinds 1 juli 2026 moet elke gastouder, ook met één kind, een achterwacht hebben die in een noodgeval binnen een kwartier aanwezig kan zijn, en jaarlijks zeven uur bijscholing volgen. Het toezicht loopt via het gastouderbureau en de GGD; die inspecteert elk jaar de helft van de gastouders in een gemeente.